Nowa klasyfikacja wg EFP/APP rozróżnia dwie szerokie grupy chorób dziąseł: zapalenie dziąseł nieindukowane płytką nazębną oraz zapalenie dziąseł indukowane płytką nazębną. Pierwsza kategoria obejmuje szereg schorzeń, które nie są wywołane obecnością płytki nazębnej i nie ustępują po jej usunięciu. Takie zmiany mogą być objawami zaburzeń ogólnoustrojowych lub ograniczonych do jamy ustnej. Zapalenie dziąseł indukowane płytką nazębną wiąże się z różnorodnym obrazem klinicznym i całkowicie ustępuje po wdrożeniu skutecznej kontoli płytki. Zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólnoustrojowe mogą modyfikować zasięg, nasilenie i szybkość postępowania zmian zapalnych.

Jeśli zapalenie dziąseł pozostaje nieleczone i nakładają się na nie dodatkowe czynniki (genetyczne, środowiskowe, miejscowe), może rozwinąć się w zapalenie przyzębia. Zapalenie przyzębia jest procesem o charakterze destrukcyjnym i nieodwracalnym, obejmującym wszystkie elementy przyzębia: wyrostek zębodołowy szczęki i część zębodołową żuchwy, cement korzeniowy i ozębną.

Uważa się, że pewien stopień choroby przyzębia występuje u około połowy dorosłych po 30 roku życia. Faktyczna częstość występowania może być wyższa. Następujące czynniki mogą rownież zwiększać ryzyko chorób dziąseł:

• palenie papierosów

• zaawansowany wiek

• cukrzyca

• stres

• osłabiony układ immunologiczny

• ciąża

• niekóre leki wywołujące suchość jamy ustnej

• czynniki dziedziczne

Dowiedz się więcej o nowej klasyfikacji chorób przyzębia EFP / AAP pod adresem: 
https://www.efp.org/publications-education/new-classification/

Choroby przyzębia wpływają na stan zdrowia nie tylko miejscowo, ale również ogólnoustrojowo. Wiele z miejscowych objawów takich jak krwawienie, nieświeży oddech, recesje dziąseł, zwiększona ruchomość zębów, ból czy ostateczna utrata zębów, może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów, oraz powodować dyskomfort i lęk.

Krwawienie dziąseł jest wspólnym objawem wszystkich stadiów zapalenia. Pacjent może odczuwać również bolesność i wrażliwość/tkliwość. Potencjalnie może to wpłynąć na komfort spożywania określonych pokarmów i utrudniać utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej.

W miarę rozwoju choroby przyzębia, dziąsła cofają się, odsłaniając zębinę i korzenie. W rezultacie, nadwrażliwość zębiny i próchnica korzeni mogą współtowarzyszyć zapaleniu przyzębia, dodatkowo wpływając na jakość życia i prowadząc do potencjalnie bardziej inwazyjnego leczenia.

Konsekwencją zapalenia przyzębia jest powstawanie trudnych do oczyszczania kieszeni przyzębnych. Pozostałości pokarmu i bakterie mogą w nich zalegać, skutkując dalszym rozwojem płytki i halitozą. Może to powodować znaczne zakłopotanie pacjenta.

Zaawansowana choroba przyzębia może prowadzić do utraty zębów, co może być stresujące dla pacjentów. Jeśli ząb jest w widocznym miejscu, jego brak może negatywnie wpłynąć na pewność siebie i poczucie własnej wartości pacjenta.

Z punktu widzenia zdrowia ogólnoustrojowego, utrzymujące się zapalenie przyzębia może zwiększać ryzyko chorób układu krążenia, nerek i reumatoidalnego zapalenia stawów, a także niekorzystnie wpływać na kontrolę cukrzycy i przebieg ciąży.

Najlepszym sposobem zapobiegania chorobom przyzębia jest efektywna kontrola biofilmu bakteryjnego poprzez utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Jakkolwiek u pacjentów z wysoką podatnością, choroby przyzębia mogą się rozwijać pomimo właściwych zabiegów higienicznych. Prawidłowa higiena jamy ustnej powinna być uzupełniona regularnymi kontrolami u lekarza dentysty. Umożliwi to wczesną diagnozę i wdrożenie odpowiedniego postępowania w przypadku stwierdzenia choroby.

Leczenie zapalenia przyzębia w każdym przypadku wymaga usunięcia nagromadzonej płytki nazębnej i złogów kamienia. Profesjonalna higienizacja (w tym skaling naddziąsłowy, oczyszczenie zębów) powinna być przeprowadzana w gabinecie stomatologicznym. Nie mniej ważny jest instruktaż higieny, który pozwoli pacjentowi zwiększyć efektywność domowej higieny oraz edukacja na temat czynników ryzyka. W celu poprawienia skuteczności codziennego mechanicznego oczyszczania zębów, pacjenci mogą również stosować dostępne bez recepty antybakteryjne pasty do zębów i płyny do płukania jamy ustnej, zawierające różne substancje czynne, takie jak jony cynawe, jony cynku czy chlorheksydyna.

Leczenie zapalenia przyzębia składa się z kilku etapów. Początkowe leczenie opiera się na usunięciu bakterii z kieszeni przyzębnych za pomocą skalingu i oczyszczenia powierzchni korzeni (niechirurgiczna terapia przyzębia) Ten etap ma na celu usunięcie płytki nazębnej, kamienia i uszkodzonych tkanek nagromadzonych w kieszeniach i na powierzchni zębów.

W bardziej zaawansowanych stadiach choroby może być wymagany zabieg chirurgiczny zapewniający dostęp do głębszych kieszeni. Ten rodzaj leczenia obejmuje chirurgię przyzębia (chirurgiczna terapia przyzębia). Czasami zabiegi periodontologiczne będą związane z miejscową regeneracją przyzębia.

Powyższe zabiegi pozwalają na ustabilizowanie stanu chorych tkanek i zapewnienie kontroli nad przebiegiem choroby. Na tym etapie pacjenci wchodzą w fazę podtrzymującą (wspomagającą). Faza ta ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia długotrwałej kontroli zapalenia przyzębia i obejmuje odpowiednio dobraną codzienną higienę jamy ustnej za pomocą przeciwbakteryjnych produktów do higieny jamy ustnej, a także regularne wizyty kontrolne u lekarza dentysty.